Röportaj: Serhat ŞABAP, Yıldıran ACAR

Röportaja başlamadan Kosta Rika ve Büyükelçi Gustavo Alonso Campos Fallas hakkında özet bilgileri inceleyelim.

Kosta Rika bir Orta Amerika ülkesidir. Kosta Rika adı İspanyolcada zengin kıyı anlamına gelmektedir. Kuzeyde Nikaragua, güneydoğuda Panama ile komşudur. Batısında Büyük Okyanus, doğusunda ise Karayip Denizi vardır. Büyük Okyanus’taki toprağı Cocos Adası Ulusal Parkı dolayısı ile Güney Amerika ülkesi Ekvator’a komşu sayılmaktadır. Ayrıca Kosta Rika, ordusu bulunmayan az sayıdaki ülkelerden biridir.  En son yapılan nüfus sayımına göre, 4.301.712 olarak nüfusu belirlenmiştir.  Kosta Rika’nın dünya üzerindeki yüz ölçüme dayalı payı, %0,03’ tür.

Kosta Rika’nın Ankara büyükelçisi olan Gustavo Alonso Campos Fallas daha önce de İsviçre, ABD, Hollanda ve Almanya da ülkesini çeşitli diplomatik görevlerde temsil etmiştir.

SDE Akademi’de bu hafta Kosta Rika büyükelçisi Gustavo Alonso Campos Fallas ile röportaj gerçekleştirildi. Kosta Rika’nın tarihi kimliğinden, silahsızlanma sürecine, iç-dış politikadaki barış eksenli yaklaşımlarından insan haklarına gösterdikleri ehemmiyete kadar birçok noktaya değinildi. Ayrıca Kosta Rika’nın sahip olduğu çevreci büyüme modeli de konuşuldu.

Öncelikle hoş geldiniz sayın büyükelçi, ayrıca bizlerle röportaj yapmayı kabul edip vakit ayırdığınız için de teşekkür ederiz.

Soru- Zihinlerimizde canlanması ve daha iyi anlayabilmemiz açısından bizlere Kosta Rika’nın tarihinden kısaca bahsedebilir misiniz? Ayrıca dünya kamuoyunun da bildiği üzere Kosta Rika 1948 yılında ordusunu lağvederek silahsızlanmıştır. Kosta Rika’nın bu kararı almasında etkili olan faktörler nelerdi?

Cevap- “Tabi ki, öncelikle nazik davetiniz ve ilginiz için teşekkür etmek istiyorum. Kosta Rika’nın tarihini 14. yy itibariyle ele almakta fayda var.  14. yy’ın sonlarına doğru İspanyol kontrolüne girmiştir. Lakin İspanyolların bizim üzerimizde çok fazla müdahalesi olmadığından kendi bağımsızlığımızı ve kendi varlığımızı inşa etmemiz oldukça kolay oldu. Bağımsızlık sürecimize de değinmek istiyorum. Biz, bir mektupla at üstünde gelen bir adam aracılığıyla bağımsızlığımızı elde ettik, gelen kişi bize artık bağımsızsınız, bilgisini verdi. Belki bu da Kosta Rika’nın kendi geleceğini barışçıl yollarla inşa etmesine sebep olan şeylerden biridir.”

Soru- Peki sayın Fallas dünyada her geçen gün artan bir silahlanma yarışı var. Bu silahlar devletlerin en önemli güvenlik unsurlarından biri olarak görülüyor. Kosta Rika olarak silahlanma yarışının her geçen gün arttığı bu süreçte güvenliğinizi hangi unsurlarla sağlıyorsunuz?

Cevap- “Ordumuzu lağvettikten sonraki süreç itibariyle ulusal egemenliğimizi korumanın en büyük enstrümanları, diplomasi ve uluslararası hukuk olmuştur.”

Soru- Sayın büyükelçi, Kosta Rika’nın dış politika yönelimini biraz daha açabilir misiniz? Ayrıca dış politikadaki diplomasi eksenli tutumunuzun iç politikanız ile bir bağlantısı var mı?

Cevap- “Dış ve iç politikamız barış hakkını savunmak, üzere kuruludur. Adalet, eşitlik, dayanışma, demokrasi ve insan haklarına duyulan saygı gibi olguların hepsi diyalog ve mutabakat zemininin oluşmasına yardımcı olur. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün de dediği gibi ‘Yurtta sulh, cihan da sulh’ sözüne ilişkin bir prensiple hareket ediyoruz. Biz Kosta Rika olarak ülkemizde sürdürülebilir bir barışı sağlayıp, bunu dünyaya da teşvik etmek istiyoruz.”

Soru- Sayın Fallas barışçıl dış politika vizyonunuz da insan hakları kavramına ve bu kavramın değerlerine sıkı bir vurgu yaptınız. Kosta Rika için insan hakları ne anlam ifade ediyor ve bu bilinci hangi yöntemlerle sağlıyorsunuz?

Cevap- “İnsan hakları, Kosta Rikalı kimliğinin kalbinde yer alan bir parçadır. Bunun inşasındaki en önemli faktör ise eğitimdir. Eğitiminizi muhafaza etmezseniz, insan haklarını koruyamazsınız. Bizim için eğitim barışın bir aracıdır. Ulusal bir öncelik olarak görüyoruz ve 1869 yılından beri de ücretsiz ve zorunludur.”

 

Soru- Çok geniş kapsamlı bir eğitim sisteminden bahsediyorsunuz, diğer devletlere nazaran sizler bu finansmanı nasıl sağlıyorsunuz?

Cevap- “Yukarıda da bahsettiğim üzere bir ordumuz yok. Böylelikle buraya harcayacağımız yüksek meblağları eğitime ve sağlık alanlarına yöneltebiliyoruz.”

Soru- Röportajımız şu ana kadar ağırlıklı olarak Kosta Rika’nın iç-dış politik yönelimleri üzerinden seyretti. Biz biraz da Kosta Rika’nın doğal güzellikleri üzerine ve çevre eksenli büyüme modelinize dair soru yöneltmek istiyoruz. Kosta Rika’nın sahip olduğu doğal zenginliklerden bahsedebilir misiniz?

Cevap- “Kosta Rika, ismen de zengin bir ülkedir. İspanyolca, ‘Zengin Kıyı’ anlamına gelmektedir. Bizim doğal zenginliğimiz altın, petrol veya gaz değildir. Bizim doğal zenginliğimiz çoğunlukla yer üstü kaynaklardan ve yenilenebilir enerji kaynaklarından oluşuyor. “

Soru- Yale Üniversitesi’nin 2018 yılı çevre performans endekslerine göre dünyadaki en iyi 30 ülkeden birisiniz. Sizi bu başarıya götüren etmenler nelerdi? 

Cevap- “Fiziki unsurlara bir kez daha değinmek istiyorum, Kosta Rika’nın dünya üzerinde yüz ölçüme dayalı payı, %0,03 olmakla birlikte dünyada tanımlanmış biyolojik çeşitliliğin %6’sına sahibiz. Bu rakamlar biraz daha aydınlatıcı olacaktır. Ama almış olduğumuz bu unvan, sahip olduklarımızdan ziyade koruduklarımız ile ilişkilidir. Biyoçeşitliliği koruma endeksli bir ekonomi modeline sahibiz. Bundan kastım ise, biyoçeşitliliği korumak istiyorsanız çevreden her istediğinizi alamazsınız. Mesela Kosta Rika’nın 12 tane volkanı var. Bu volkanlar muazzam bir enerji kaynağıdır. Bu potansiyelin kullanılması durumunda Kosta Rika’nın petrole veya doğalgaza ihtiyacı kalmaz. Ancak bu volkanlar çevrenin korunduğu özel alanlarımızda bulunuyor. Bu nedenle de onlara dokunmuyoruz. Bu mesele ülkemizde oldukça tartışıldı ama sürdürülebilir bir çevreci ekonomi modeli oluşturmak istiyorsanız tercih yapmanız gerekir. Yenilenebilir enerji modellerine yönelmek gerekir. Toplumsal gelişim ve ekonomik gelişimi bir arada götürmek için doğal imkanlarımızı sürdürülebilir bir hale getirmemiz lazım.”

Soru- Sayın büyükelçi sürdürülebilirlik üzerinde çok durdunuz, bu kavramı biraz daha açabilir misiniz? Kosta Rika için sürdürülebilir model ne anlam ifade ediyor?

Cevap- “Sürdürebilirliği bir üçgene benzetebiliriz. Bu üçgenin bir ayağı ekonomi ve büyümedir. Bir diğer ayağı ise sosyal istikrardır. Son ayağı ise doğanın korunmasıdır. Bu üçü uyum içerisinde olduğunda sürdürülebilirlikten bahsedebiliriz.”

Sayın büyükelçi geniş kapsamlı yorumlarınız için tekrar teşekkür ediyoruz. Umarız, ekonomik büyüme modelleri, bütün dünyada çevreci bir yaklaşımla ele alınır. Barışın ve diplomasinin de çatışmaların önünde bir uzlaşı olmasını bütün dünya için temenni etmiş olalım. Ayrıca Türkiye-Kosta Rika ilişkilerinin de sürdürülebilir olmasına temenni ediyoruz.